Start  /  Obróbka cieplna  /  Azotowanie

Azotowanie

Azotowanie to niskotemperaturowa obróbka termochemiczna, w której powierzchnia stali jest nasycana azotem (zwykle ok. 500–520 °C). Zwiększa odporność na zużycie, twardość i żywotność zmęczeniową, a ponieważ część nie jest hartowana, ma najmniejsze odkształcenia ze wszystkich tych procesów. Nadaje się do precyzyjnych, gotowych części.

Azotowanie, Polska. Organizujemy u sprawdzonego zakładu w Polsce, na zamówienie i z niezobowiązującym zapytaniem.

Azotowania nie wykonujemy samodzielnie. reliq jest Twoim pierwszym kontaktem — wyślij zapytanie, a połączymy Cię ze sprawdzonym zakładem w Polsce, pomożemy wybrać technologię i poprowadzimy komunikację. Zamówienie, umowę i gwarancję zawierasz bezpośrednio z zakładem.

Hartowanie
Niepotrzebne
Temperatura
~500–520 °C
Korzyść
Min. odkształcenia, wysoka twardość
Strefa 1
Warstwa związków (biała)
Na powierzchni; daje odporność na zużycie, zacieranie i zapieczenie.
Strefa 2
Strefa dyfuzyjna
Pod nią; podnosi wytrzymałość zmęczeniową i wspiera warstwę związków.

Czym jest azotowanie

Azotowanie to niskotemperaturowy proces termochemiczny, który zwiększa odporność na zużycie, twardość powierzchni i żywotność zmęczeniową przez dyfuzję azotu w powierzchnię i tworzenie twardych azotków. Przebiega zwykle w ok. 500–520 °C i — co istotne — bez hartowania, dlatego odkształcenia są bardzo małe.

Budowa warstwy

Warstwa składa się zwykle z dwóch stref. Na powierzchni znajduje się warstwa związków (biała), która daje główną korzyść — wysoką odporność na zużycie, zacieranie i zapieczenie. Pod nią leży strefa dyfuzyjna z rozpuszczonym azotem, która podnosi wytrzymałość zmęczeniową, głównie dzięki naprężeniom ściskającym na powierzchni. Części są zwykle ulepszane cieplnie przed azotowaniem.

Głębokość azotowania jest niewielka (rzędu dziesiętnych milimetra), ale twardość powierzchni jest bardzo wysoka (ponad 900–1100 HV na odpowiednich stalach). Dla głębokości azotowania nie ma jednej normy.

Kiedy wybrać azotowanie

Azotowanie wybiera się tam, gdzie potrzebna jest twarda, odporna na zużycie i zmęczenie powierzchnia przy minimalnych odkształceniach — na precyzyjnych, gotowych częściach, które nie wymagają już prostowania ani obróbki.

Azotowanie jest najskuteczniejsze na stalach z pierwiastkami azotkotwórczymi (chrom, molibden, wanad, glin), np. 31CrMoV9 lub 34CrAlMo5. Dodanie gazu węglonośnego daje azotonawęglanie.

Azotowanie vs. azotonawęglanie

KryteriumAzotowanieAzotonawęglanie (FNC)
Pierwiastekazotazot + trochę węgla
Temperatura~500–520 °C~570 °C
Hartowanieniepotrzebneniepotrzebne
Materiałystale do azotowania i narzędziowetakże stale niestopowe, żeliwo

Stale do azotowania

Najlepsze wyniki uzyskuje się na stalach stopowych z aluminium, chromem, molibdenem i wanadem, które tworzą z azotem twarde azotki — typowo 31CrMoV9 (1.8519), 34CrAlNi7-10 (1.8550), 42CrMo4 (1.7225), a także stale narzędziowe i nierdzewne. Przed azotowaniem stal zwykle ulepsza się cieplnie (hartowanie i odpuszczanie), aby rdzeń zachował wytrzymałość.

Twardość i grubość warstwy

W zależności od stali twardość powierzchni wynosi około 600–1200 HV. Głębokość azotowania (Nht) zwykle od dziesiątych części milimetra do ok. 0,6 mm; na powierzchni powstaje cienka warstwa związków (biała) rzędu mikrometrów, a pod nią warstwa dyfuzyjna. Głębokość i twardość dobiera się do obciążenia.

Typowe części

Koła zębate i zębniki, wały i wałki krzywkowe, wały korbowe, ślimaki wytłaczarek, formy i matryce, elementy zaworów, powierzchnie prowadzące i ślizgowe — wszędzie tam, gdzie potrzebna jest odporna na zużycie i zmęczenie powierzchnia przy minimalnych odkształceniach.

Często zadawane pytania

Czy po azotowaniu trzeba hartować?

Nie. Azotowanie przebiega w niskiej temperaturze (zwykle ok. 500–520 °C) i tworzy twardą warstwę bez hartowania, co oznacza minimalne odkształcenia.

Z czego składa się warstwa azotowana?

Z dwóch stref: warstwy związków (białej) na powierzchni (odporność na zużycie i zacieranie) oraz strefy dyfuzyjnej pod nią (wytrzymałość zmęczeniowa).

Jakie stale są odpowiednie?

Najskuteczniej stale z pierwiastkami azotkotwórczymi (chrom, molibden, wanad, glin), np. 31CrMoV9 lub 34CrAlMo5, oraz stale narzędziowe.

Czy reliq wykonuje azotowanie samodzielnie?

Nie. reliq jest pośrednikiem: połączymy Cię ze sprawdzonym zakładem w Polsce i pomożemy wybrać technologię. Zamówienie i gwarancję zawierasz bezpośrednio z zakładem.

Czy wykonujecie azotowanie na zamówienie i kto je realizuje?

reliq jest pośrednikiem — sami nie wykonujemy azotowania. Wyślij niezobowiązujące zapytanie, a zorganizujemy je w sprawdzonym zakładzie w Polsce; pomożemy w doborze technologii i komunikacji, a umowę zawierasz bezpośrednio z zakładem.

Ile kosztuje azotowanie i jak wysłać zapytanie?

Cena zależy od materiału, wymiaru, liczby sztuk oraz wymaganej głębokości i twardości. Wyślij rysunek lub opis części, materiał, liczbę sztuk i wymagania — przygotujemy wycenę w sprawdzonym zakładzie.

Które stale nadają się do azotowania?

Najlepiej stale stopowe z Al, Cr, Mo, V (np. 31CrMoV9, 34CrAlNi7-10, 42CrMo4) oraz stale narzędziowe i nierdzewne. Stale węglowe niestopowe dają niższą twardość.

Jaką twardość i głębokość można uzyskać?

W zależności od stali około 600–1200 HV na powierzchni i głębokość azotowania od dziesiątych części mm do ok. 0,6 mm. Parametry dobiera się do obciążenia.

Czy części odkształcają się podczas azotowania?

Odkształcenia są minimalne — azotowanie przebiega w niskiej temperaturze (~500–520 °C) i bez hartowania, dlatego nadaje się do precyzyjnych, gotowo obrobionych części.

Potrzebujesz azotować części?

Wyślij niezobowiązujące zapytanie. Połączymy Cię ze sprawdzonym zakładem w Polsce i pomożemy dobrać technologię i parametry.

Wyślij zapytanie →

← Powrót do obróbki cieplnej